Kurier Brzeski

Wypadki brzeskie - film dokumentalny W tym roku obchodzimy 60. rocznicę dramatycznych wydarzeń, kiedy władze komunistyczne brutalnie spacyfikowały mieszkańców broniących swoich księży, wracamy do historii „Czarnego Czwartku”. 26 maja 1966 r. na Placu Zamkowym zebrały się tysiące brzeżan. Odpowiedzią władz było ZOMO, gaz łzawiący, pobicia i masowe aresztowania. W wydarzeniach ucierpiały kobiety, dzieci i przypadkowi przechodnie. To była jedna z największych akcji ZOMO w Polsce między 1956 a 1968 rokiem. Dopiero po 40 latach miasto mogło oficjalnie uczcić pamięć o tamtym sprzeciwie wobec przemocy i represji. ✨ Pamiętamy o tych, którzy stanęli w obronie Kościoła i swojej godności.

Na tle innych przedstawicieli dynastii piastowskiej postać Jerzego II jawi się jako jedna z najbardziej interesujących i wszechstronnych. Jego otwarty umysł, zamiłowanie do piękna, a także niezwykła aktywność gospodarcza i polityczna sprawiły, że księstwo legnicko‑brzeskie weszło w okres wyjątkowego rozwoju. Charakter księcia, łączący romantyczne upodobania z pragmatyzmem administratora, zaowocował licznymi osiągnięciami, które odcisnęły trwały ślad na historii Śląska. Bibliofil, rycerz, kolekcjoner W gabinecie Jerzego II znajdowały się cenne druki, świadczące o jego wyrafinowanych zainteresowaniach. Obok wierszowanego romansu Weiss Kunig (1517), opartego na autobiograficznych wątkach Maksymiliana I, przechowywano jego wcześniejszą wersję Tojerdang (1514). Na półkach widniały również zbiory mów łacińskich, europejskie kroniki, poezja oraz genealogie rodów panujących z bogato zdobionymi portretami. Książę kolekcjonował także militaria: pancerze, miecze i ozdobne pistolety. W zwierzyńc...

Powojenne odradzanie się życia muzycznego w Brzegu nierozerwalnie związane jest z fabryką fortepianów, która stałą się ważnym elementem edukacji i kultury. Historia fabryki fortepianów w Brzegu dzieli się na dwa wyraźnie odrębne okresy: przedwojenny (niemiecki) i krótki powojenny (polski). Okres niemiecki (1870–1945): Fabryka powstała w 1870 roku w Brzegu (wówczas niemiecki Brieg na Śląsku) dzięki Antonowi Schützowi . Początkowo działała jako spółka (wspólnicy m.in. Klose i Scholz), ale po konfliktach w 1885 r. Schütz zbudował nową, samodzielną fabrykę w tym samym mieście. Produkowano pianina i fortepiany – instrumenty cieszyły się dobrą opinią. Firma miała też spory warsztat naprawczy (restaurowano ok. 50 instrumentów rocznie). Znane numery seryjne sięgały co najmniej 5436 (czyli wyprodukowano kilka tysięcy sztuk). W 1887 r. obchodzono tysięczne pianino. W 1914 r. przejęto wrocławską firmę P. F. Welzel. Fabryka przetrwała obie wojny światowe bez większych zniszczeń (tyl...

Ks. Stanisław Kluz, jezuita, duszpasterz podziemia niepodległościowego związany z Brzegiem przez dramatyczny epizod aresztowania. Ludzie związani ze Zrzeszeniem „Wolność i Niezawisłość” (WiN) w Brzegu nad Odrą (i szerzej w okolicach Dolnego Śląska) w okresie 1945–1953 to głównie postacie z resztek struktur podziemia antykomunistycznego. Brzeg nad Odrą nie był dużym ośrodkiem WiN (w porównaniu np. z Wrocławiem, Wałbrzychem czy Kłodzkiem), ale leżał na ważnej trasie tranzytowej dla kurierów i emisariuszy z/do Zachodu (Dolny Śląsk był wtedy terenem kontaktów z emigracją i Radiem Wolna Europa).  Najbardziej znana postać to ks. Stanisław Kluz (jezuita, ur. 1914, zm. 2011), kapelan NOW i AK, a później związany z WiN. Ks. Stanisław Kluz  – kapelan Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW), żołnierz AK, współpracownik WiN. Po wojnie działał na Dolnym Śląsku (proboszcz w Wałbrzychu, potem Wrocław). W grudniu 1952 r. został aresztowany w Brzegu nad Odrą jako emisariusz tzw. V Komendy Główne...

Nota redakcyjna Niniejszy tekst stanowi uporządkowany i poprawiony fragment życiorysu i działalności Tadeusza Czajkowskiego ps. „Kotwica”. Materiał został podzielony tak, aby ułatwić czytelnikowi zapoznanie się z kolejnymi etapami życia bohatera, jego pracą zawodową, działalnością społeczną oraz zasługami dla upamiętnienia historii Armii Krajowej. Zachowano pełną wartość historyczną i merytoryczną dokumentu, dbając jednocześnie o przejrzystość i czytelność przekazu. Epilog Tadeusza Czajkowskiego „Kotwicy” Rozdział 1.  Po śmierci dowódcy – nowe życie Po śmierci majora Mariana Bernaciaka „Orlika” w czerwcu 1946 roku, Tadeusz Czajkowski „Kotwica” opuścił zgrupowanie, które walczyło jeszcze do marca 1947 roku. Ukrywał się u rodziny w Leżajsku, a następnie udał się do Wrocławia, gdzie rozpoczął studia na Politechnice Wrocławskiej. Studia ukończył w 1953 roku, po czym podjął pracę jako inżynier architekt w Wrocławskim Miastoprojekcie, będąc głównym projektantem odbudowy starówki w Brzegu...

  26 maja 1966 roku Brzeg stał się miejscem jednej z największych powojennych akcji pacyfikacyjnych przeciwko Kościołowi na Dolnym Śląsku. Tego dnia komunistyczne władze przystąpiły do przymusowego wykwaterowania księży z wikarówki przy Placu Zamkowym. Gdy kapłani nie zdążyli opuścić budynku, zdecydowano o użyciu siły. Na dźwięk kościelnego dzwonu zgromadziło się ponad trzy tysiące mieszkańców, którzy chcieli okazać solidarność z duchowieństwem. Wobec tłumu, w którym znajdowały się kobiety, dzieci i osoby starsze, Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej użyły gazów łzawiących i pałek. Doszło do zamieszek, licznych pobić i brutalnych aresztowań. Represje wobec uczestników trwały jeszcze przez wiele lat. Oficjalne upamiętnienie wydarzeń po 40 latach Po raz pierwszy w sposób oficjalny i uroczysty brzeżanie uczcili te wydarzenia dopiero w 2006 roku. Uroczystościom kościelnym towarzyszyła konferencja naukowa „Opozycja – Kościół – komunistyczna bezpieka”, zorganizowana przez wrocławsk...