Kurier Brzeski

Ks. Stanisław Kluz, jezuita, duszpasterz podziemia niepodległościowego związany z Brzegiem przez dramatyczny epizod aresztowania. Ludzie związani ze Zrzeszeniem „Wolność i Niezawisłość” (WiN) w Brzegu nad Odrą (i szerzej w okolicach Dolnego Śląska) w okresie 1945–1953 to głównie postacie z resztek struktur podziemia antykomunistycznego. Brzeg nad Odrą nie był dużym ośrodkiem WiN (w porównaniu np. z Wrocławiem, Wałbrzychem czy Kłodzkiem), ale leżał na ważnej trasie tranzytowej dla kurierów i emisariuszy z/do Zachodu (Dolny Śląsk był wtedy terenem kontaktów z emigracją i Radiem Wolna Europa).  Najbardziej znana postać to ks. Stanisław Kluz (jezuita, ur. 1914, zm. 2011), kapelan NOW i AK, a później związany z WiN. Ks. Stanisław Kluz  – kapelan Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW), żołnierz AK, współpracownik WiN. Po wojnie działał na Dolnym Śląsku (proboszcz w Wałbrzychu, potem Wrocław). W grudniu 1952 r. został aresztowany w Brzegu nad Odrą jako emisariusz tzw. V Komendy Główne...

Animator kultury muzycznej i działacz polonijny związany z Brzegiem Postać Jana Miluna (ur.1938 - zm.2014) zajmuje istotne miejsce w powojennej historii Brzegu oraz w dziejach polskiej kultury muzycznej na emigracji. Jego działalność artystyczna, organizatorska i patriotyczna, prowadzona w Polsce, Stanach Zjednoczonych oraz wielu innych krajach, miała wymiar zarówno lokalny, jak i międzynarodowy. Dzięki ogromnemu zaangażowaniu i wieloletniej pracy stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiego środowiska muzycznego poza granicami kraju. Lata młodzieńcze i wykształcenie Jan Milun urodził się w 1938 r. na Wileńszczyźnie, skąd losy powojenne sprowadziły go do Brzegu. W Polsce zdobywał wszechstronne wykształcenie: studiował języki słowiańskie na Uniwersytecie Warszawskim oraz śpiew solowy na Wydziale Wokalnym Akademii Muzycznej w Krakowie. Po emigracji do Stanów Zjednoczonych ukończył także studia w Akademii Wojskowej USA. Emigracja i działalność w środowisku polonijnym W 1...

Nota redakcyjna Niniejszy tekst stanowi uporządkowany i poprawiony fragment życiorysu i działalności Tadeusza Czajkowskiego ps. „Kotwica”. Materiał został podzielony tak, aby ułatwić czytelnikowi zapoznanie się z kolejnymi etapami życia bohatera, jego pracą zawodową, działalnością społeczną oraz zasługami dla upamiętnienia historii Armii Krajowej. Zachowano pełną wartość historyczną i merytoryczną dokumentu, dbając jednocześnie o przejrzystość i czytelność przekazu. Epilog Tadeusza Czajkowskiego „Kotwicy” Rozdział 1.  Po śmierci dowódcy – nowe życie Po śmierci majora Mariana Bernaciaka „Orlika” w czerwcu 1946 roku, Tadeusz Czajkowski „Kotwica” opuścił zgrupowanie, które walczyło jeszcze do marca 1947 roku. Ukrywał się u rodziny w Leżajsku, a następnie udał się do Wrocławia, gdzie rozpoczął studia na Politechnice Wrocławskiej. Studia ukończył w 1953 roku, po czym podjął pracę jako inżynier architekt w Wrocławskim Miastoprojekcie, będąc głównym projektantem odbudowy starówki w Brzegu...

  26 maja 1966 roku Brzeg stał się miejscem jednej z największych powojennych akcji pacyfikacyjnych przeciwko Kościołowi na Dolnym Śląsku. Tego dnia komunistyczne władze przystąpiły do przymusowego wykwaterowania księży z wikarówki przy Placu Zamkowym. Gdy kapłani nie zdążyli opuścić budynku, zdecydowano o użyciu siły. Na dźwięk kościelnego dzwonu zgromadziło się ponad trzy tysiące mieszkańców, którzy chcieli okazać solidarność z duchowieństwem. Wobec tłumu, w którym znajdowały się kobiety, dzieci i osoby starsze, Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej użyły gazów łzawiących i pałek. Doszło do zamieszek, licznych pobić i brutalnych aresztowań. Represje wobec uczestników trwały jeszcze przez wiele lat. Oficjalne upamiętnienie wydarzeń po 40 latach Po raz pierwszy w sposób oficjalny i uroczysty brzeżanie uczcili te wydarzenia dopiero w 2006 roku. Uroczystościom kościelnym towarzyszyła konferencja naukowa „Opozycja – Kościół – komunistyczna bezpieka”, zorganizowana przez wrocławsk...